YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Manisa’da Şehzadeler ilçesinde bulunan Hacıhaliller Mahallesi’nde üzüm bağını ziyaret etti. Üzüm üreticileriyle bir araya geldi.
Özel, mazot, gübre ve ilaç maliyetleri yüzde 100’e varan oranlarda artarken üzüm fiyatlarının yarı yarıya çökmesine sert tepki gösterdi. TMO’nun piyasayı regüle edecek bir taban fiyat açıklaması nedeniyle çiftçinin tüccarın insafına terk edildiğini belirten Özel, üreticinin borç ve faiz kıskacından kurtulabilmesi için kilo başına acil 40 TL doğrudan destekleme çağrısı yaptı.
Doğup büyüdüğü topraklarda üreticilerle buluşan Özgür Özel, Manisa’nın üzüm üretimindeki stratejik konumunu ve son yıllarda yaşanan gerilemeyi resmi verilerle aktardı: Burası Hacıhaliller köyü, benim köyüm. Türkiye’deki üzümün yüzde 35’i Manisa’da üretilir. Yüzde 10-11’i Mersin’de, yüzde 10’u Denizli’de, yüzde 10’u Gaziantep ve Mardin’de, geri kalanı diğer illerde üretilir. Üzümün başkenti memleketimiz Manisa’dır.
Son 20 yılda Türkiye’de kendi kendine yetmede yüzde 150’den yüzde 125’e bir gerileme var. Üzüm bağlarında yüzde 25’lik, üzüm üretiminde ise yüzde 37’lik bir gerileme yaşandı. Yüzde 25 gerileme demek, her dört bağdan bir tanesinin sökülmesi demektir. Bir bağ söküldü mü yeniden verim almak 3 ila 5 yıl kaybettirir. Üreticiye doğru destekleme verilmezse ülke çok stratejik bir ürününü kaybedebilir.”
Piyasadaki fiyat çelişkisini ve maliyet baskısını eleştiren Özel, kuru ve yaş üzümdeki dramatik fiyat kaybına dikkat çekti: “Kuru üzümün 3 yıl önceki fiyatı 120 liraydı. Geçen seneki fiyatı 120 liraydı ama rekolte çok düşüktü, üzüm yoktu. Bu sene rekolte iyi ama fiyat 60, 65, 70 liradan işlem görüyor. Geçen senenin yarı fiyatına satılıyor. Şaraplık üzüm dahi 20 liradan 10 liraya düşmüş durumda. Oysa gübre, akaryakıt ve zirai ilaç gibi bütün girdiler yüzde 60 ile yüzde 100 arasında arttı. Sergideki muşambasından potasına, yağından sepetine dünya kadar masraf katlanırken fiyatın yarı yarıya düşmesi taşınabilir bir durum değildir.”
Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) piyasaya girmemesini ve TARİŞ’in alım kapasitesinin zayıflatılmasını eleştiren Özel, serbest piyasada oluşan tekelleşmeyi işaret etti:
“Esas sorun şu anda Toprak Mahsulleri Ofisi’nin piyasa yapıcı bir fiyat açıklamamış olmasıdır. Avans fiyat olarak TARİŞ, 8 numara üzüme 80 lira gibi bir fiyat açıkladı. Ancak ürünü götürdüğünüzde 7 numara diyerek 7 lira kesiyorlar, üstüne yüzde 10-20 fire kesintisi uyguluyorlar. Fiyat bir anda 60 liraya kadar geriliyor. Üstelik TARİŞ ürettiğiniz malın tamamını da almıyor, yarısını alıyor. Çiftçi yine tüccarın elinde kalıyor.”
Çiftçinin borç baskısı altında ezildiğini belirten Özel, çözüm için hükümete çağrıda bulundu:
“Kimse ‘fiyatlar düzelir, bekleyin, satmayın’ diyemez. Bu insanların hepsi bankalara borçlu. Dün okuduğum resmi verilere göre Manisa, tarım toprakları oransal olarak en çok ipotek altında olan il durumunda. Faiz işlediği için üretici borcunu kapatmak adına ürününü hemen satmak zorunda kalıyor. Ziraat Odaları 100 liralık fiyatın ancak maliyeti kurtardığını, üreticinin para kazanması için en az 120 lira gerektiğini söylüyor. Bu krizin çözülmesi için TMO’nun acilen piyasa yapıcı doğru bir fiyat açıklaması ve kilo başına en az 40 lira doğrudan destekleme verilmesi şarttır.”
