AYM Başkanı Kadir Özkaya, Tayfun Kahraman kararında iki yönden ihlal tespit edildiğini açıkladı. Özkaya, bireysel başvurulara ilişkin güncel verileri de paylaştı.
Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, Türkiye Basın Federasyonu Başkanı Sinan Burhan ve yönetim kurulu üyeleriyle gerçekleştirdiği toplantıda, Tayfun Kahraman’ın ikinci başvurusuna ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Özkaya, söz konusu dosyada adil yargılanma hakkı ile bireysel başvuru hakkının ihlal edildiğine karar verildiğini söyledi.
Hukuk ve yargı gündeminin farklı başlıklarının ele alındığı toplantıda Özkaya; bireysel başvuru sistemi, AYM kararlarının uygulanması, yüksek yargı organları arasındaki ilişkiler ve Mahkemenin dijital dönüşümüne ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Tayfun Kahraman Kararında İki Yönden İhlal
Tayfun Kahraman’ın ikinci başvurusuna ilişkin kararın yayımlanma aşamasında olduğunu belirten Kadir Özkaya, Anayasa Mahkemesi’nin görevinin bir kişinin suçlu olup olmadığını belirlemek olmadığını vurguladı.
Özkaya, AYM’nin yargılamanın usule ilişkin anayasal güvencelere uygun yürütülüp yürütülmediğini denetlediğini belirterek, Kahraman dosyasında hem adil yargılanma hakkı hem de bireysel başvuru hakkı yönünden ihlal kararı verildiğini ifade etti.
AYM’nin bireysel başvurularda bir kanun yolu mahkemesi gibi hareket etmediğini kaydeden Özkaya, Mahkemenin kanuna uygunluk değil, anayasal denetim yaptığını söyledi.
AYM’ye 14 Yılda 755 Bin 547 Bireysel Başvuru
Kadir Özkaya, bireysel başvuru mekanizmasının 2010 yılında yapılan anayasa değişikliğiyle kabul edildiğini ve 23 Eylül 2012’de uygulanmaya başladığını hatırlattı.
Özkaya’nın verdiği bilgilere göre, bugüne kadar Anayasa Mahkemesi’ne 755 bin 547 bireysel başvuru yapıldı. Bu başvuruların 646 bin 21’i sonuçlandırılırken, yaklaşık yüzde 86’sı karara bağlandı. Mahkemenin önünde halen 109 bin 526 derdest başvuru bulunuyor.
Sonuçlandırılan dosyaların yaklaşık 539 bininde kabul edilemezlik kararı verildiğini belirten Özkaya, bireysel başvuru sisteminin temel hak ve özgürlüklerin korunması açısından önemli bir içtihat birikimi oluşturduğunu ifade etti.
86 Bin 849 İhlal Kararı
Anayasa Mahkemesi’nin bugüne kadar 86 bin 849 ihlal kararı verdiğini açıklayan Özkaya, bu kararların yaklaşık 56 bininin makul sürede yargılanma hakkıyla ilgili olduğunu belirtti.
AYM kararlarının uygulanmasına yönelik tartışmalara da değinen Özkaya, verilen ihlal kararlarının yüzde 99,9’unun gereğinin yerine getirildiğini söyledi. Mahkeme bünyesinde ihlal kararlarının uygulanmasını takip eden bir mekanizma bulunduğunu aktaran Özkaya, bireysel başvurunun etkili bir hak arama yolu olduğunu dile getirdi.
Yargıtay Ve Danıştay İle Diyalog Mesajı
AYM ile Yargıtay ve Danıştay arasında hiyerarşik bir ilişki bulunmadığını belirten Özkaya, her yüksek yargı organının görev ve yetkilerinin Anayasa ve kanunlarla belirlendiğini söyledi.
Yerleşik bir içtihadın değiştirilmesini gerektirebilecek durumlarda karşılıklı müzakereye önem verdiklerini ifade eden Özkaya, AYM raportörlerinin ilgili Yargıtay veya Danıştay daireleriyle bir araya gelmesini sağlayan yeni bir çalışma yöntemi oluşturulduğunu anlattı.
Özkaya, bu görüşmelerde ilgili yüksek mahkeme dairesinin kararının gerekçesinin dinlendiğini ve karşılıklı değerlendirme yapıldığını kaydetti.
Bireysel Başvurularda Yapay Zekâ Dönemi Başlıyor
Anayasa Mahkemesi’nin dijital dönüşüm çalışmaları hakkında da bilgi veren Özkaya, 1 Ekim 2025 itibarıyla bireysel başvuruların UYAP Avukat Portalı üzerinden elektronik ortamda alınmaya başlandığını hatırlattı.
Bu tarihten itibaren yapılan 55 bin 549 bireysel başvurunun 18 bin 726’sının UYAP üzerinden gerçekleştirildiğini belirten Özkaya, elektronik başvuruların oranının yüzde 34’e ulaştığını açıkladı.
Mahkemenin yapay zekâ kullanımı konusunda da çalışmalar yürüttüğünü belirten Özkaya, ilk aşamada bireysel başvuru formlarının okunması, özetlenmesi ve kategorize edilmesinde yapay zekâdan yararlanılacağını söyledi.
Yapay zekânın karar verici olmayacağını özellikle vurgulayan Özkaya, nihai hukuki değerlendirme ve kararın insan tarafından verileceğini belirtti. Sistemin temel amacının raportörlerin hazırlık sürecindeki iş yükünü azaltmak ve işlem kapasitesini artırmak olduğunu ifade etti.
Özkaya ayrıca Anayasa Mahkemesi’nin bugüne kadar 33 farklı ülkenin yüksek mahkemesiyle ikili iş birliği anlaşması imzaladığını ve uluslararası anayasa yargısı alanındaki çalışmaların sürdüğünü aktardı.
Toplantıda Türkiye Basın Federasyonu Başkanı Sinan Burhan da Özkaya’ya kapsamlı değerlendirmeleri için teşekkür etti. Burhan, Anadolu basınının ülke gündemindeki önemli konularda doğrudan ve doğru bilgiye ulaşmasının önemine dikkat çekti.
Daha fazla haber için gündem bölümünü ziyaret ediniz…
Farklı haberler için youtube, facebook, x sosyal medya hesaplarımızı takip ediniz…
