İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, COP31’de aşırı sıcaklarla mücadele için kentlere doğrudan finansman ve erken uyarı verisi sağlanmasını istedi.
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, COP31 kapsamında düzenlenen uluslararası oturumda aşırı sıcaklarla mücadele konusunda Avrupa ülkelerine üç önemli çağrıda bulundu. Kentlerin erken uyarı sistemlerine ve finansman kaynaklarına doğrudan erişmesi gerektiğini vurgulayan Tugay, Avrupa Sıcak Hava Dalgaları Planı’nın Avrupa Birliği dışındaki kentleri de kapsamasını istedi. İzmir’de ise sıcaklardan en fazla etkilenen ve korunma imkânı en sınırlı mahallelere öncelik verileceğini açıkladı.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği 31’inci Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya’da, İrlanda-AB Pavyonu’nda “Daha Sıcak Bir Dünyada Avrupa’yı Sağlıklı Tutmak: Sıcaklık Riskinden Sağlık Sistemlerinin Dayanıklılığına” başlıklı oturum düzenlendi.
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı ve Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın yanı sıra Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi Program Yöneticisi Oliver Schmoll, Wellcome İklim ve Sağlık Politikaları Başkanı Arthy Hartwell ve Dünya Ekonomik Forumu Dirençli Sağlık Hizmetleri Direktörü Judith Moore da oturumda konuşmacı olarak yer aldı.
Tugay: Kentlerin koruyucu tabakası inceliyor
Aşırı sıcaklara karşı kentlerin doğal koruma alanlarını güçlendirmesi gerektiğini belirten Cemil Tugay, şehirlerin de insan vücudu gibi kendisini koruyan bir yapıya ihtiyaç duyduğunu söyledi.
Belediye başkanlığından önce cerrah olarak görev yaptığını hatırlatan Tugay, “Tıpta çok erken öğrendiğimiz bir şey vardır: Deri, vücudumuzun en büyük organıdır ve sıcağa karşı ilk savunma hattımızdır. Deri işlevini yerine getiremediğinde bütün vücut risk altına girer. Kentlerin de bir derisi vardır. Ağaçlar, gölgelikler, su kaynakları ve yeşil alanlar. Ne yazık ki kentlerimizin pek çoğunda bu koruyucu tabaka giderek inceliyor” dedi.
Aşırı sıcaklar kırılgan grupları daha fazla etkiliyor
Sıcak hava dalgalarının sağlık sistemi üzerindeki yüküne ve toplumsal sonuçlarına dikkat çeken Tugay, özellikle kalp ve göğüs hastalıkları bulunan kişilerin ciddi risk altında olduğunu belirtti.
Yalnız yaşayan yaşlılar, açık alanda çalışan işçiler, hamile kadınlar ve çocukların sıcaklardan daha fazla etkilendiğini ifade eden Tugay, yerel yönetimlerin bu gruplara ulaşmada önemli bir sorumluluk üstlendiğini söyledi.
Tugay, “Bu insanlar ilk olarak Avrupa Birliği kurumlarıyla ya da ulusal hükümetlerle karşılaşmıyor. Önce kentleriyle karşılaşıyorlar: Otobüs şoförüyle, ev ziyaretine gelen görevliyle, mahalledeki sağlık çalışanıyla… İşte bu nedenle sıcaklara hazırlık, sokaktan ve mahalleden başlayarak oluşturulmalıdır” diye konuştu.
Açık alanda çalışanların korunması için çalışma saatlerinin yeniden düzenlenmesi gerektiğini belirten Tugay, inşaat, tarım ve belediye hizmetlerinde sıcaklık riskinin dikkate alınmasını istedi. Otobüs durakları, yoğun yaya güzergâhları ve sık kullanılan sokaklara gölgelikler ile su kaynakları yerleştirilmesinin önemini vurguladı.
Avrupa Sıcak Hava Dalgaları Planı için üç talep
İzmir’de yürütülen İzmir95 Erken Çocukluk Programı ve İzmir Planlama Ajansı çalışmalarının sıcaklıkla mücadelede de kullanılabileceğini belirten Tugay, mevcut hizmet ağlarının risk altındaki kişilerin tespitinde önemli rol oynadığını söyledi.
İzmir95 kapsamında gebeliğin yedinci ayından bebeğin bir yaşına kadar ailelerin evlerinde ziyaret edildiğini hatırlatan Tugay, bu ziyaretlerin sıcaklık risklerine ilişkin değerlendirmeler için de fırsat sunduğunu ifade etti.
İzmir Planlama Ajansı tarafından sıcaklık, gölgelik alanlar ve yeşil örtü verilerinin nüfus bilgileriyle birlikte haritalandırıldığını aktaran Tugay, bu çalışmalar sayesinde desteğe öncelikli ihtiyaç duyan mahallelerin belirlenebildiğini kaydetti.
Geçtiğimiz ay Cork’ta belediye başkanları ve bilim insanlarının katılımıyla İklim ve Sağlık Belediye Başkanları Zirvesi düzenlendiğini hatırlatan Tugay, Antalya’daki toplantının bu diyaloğu uluslararası iklim gündemine taşıdığını belirtti.
Avrupa Sıcak Hava Dalgaları Planı için üç temel beklentilerini açıklayan Tugay, taleplerini şöyle sıraladı:
“Birincisi, kentlere kaynaklara ve erken uyarı verilerine doğrudan erişim imkânı sağlanması gerekiyor. İkincisi, sıcaklar sınır tanımadığı için planın Avrupa Birliği dışındaki kentlere de açık hâle getirilmesi önemli. Üçüncüsü şu: İyi fikirlerin kamu ve özel sektör yatırımcılarının finanse edebileceği projelere dönüştürülmesine yardımcı olmalısınız.”
Erken uyarı sistemleri somut önlemleri tetiklemeli
Sıcaklıkla mücadelede erken uyarı sistemlerinin yalnızca bilgilendirme amacı taşımaması gerektiğini vurgulayan Tugay, uyarıların doğrudan önlemleri harekete geçirmesini istedi.
Tugay, sıcaklık uyarısı verildiğinde serinleme alanlarının otomatik olarak açılması, çalışma saatlerinin yeniden düzenlenmesi ve risk altındaki kişilerin telefonla aranması gerektiğini belirtti.
Uygulamada karşılaşılan sorunların başında kurumlar arasındaki koordinasyon eksikliğinin geldiğini ifade eden Tugay, yerel yönetimlerin risk altındaki kişilere ilişkin verilere erişememesinin ve finansmanın kısa vadeli planlanmasının da mücadeleyi zorlaştırdığını söyledi.
Meteoroloji, sağlık sistemi ve belediyeler arasında güçlü bir iş birliği kurulması gerektiğine dikkat çeken Tugay, bu kurumların birlikte hareket etmesinin önemini vurguladı.
Sıcaklıkların ekonomik ve toplumsal maliyeti ölçülmeli
Aşırı sıcakların etkilerini belirlemek ve gelecekte yaşanabilecek krizlere hazırlanmak için yerel ölçekte veri toplanması gerektiğini belirten Tugay, İzmir’de özellikle kırılgan gruplara yönelik çalışmalar yürüttüklerini anlattı.
Yalnız yaşayan yaşlıların tespit edilerek kendilerine ulaşılmaya çalışıldığını kaydeden Tugay, yoksulluk yaşayan vatandaşların da ev koşulları, elektrik ve gıdaya erişim gibi temel ihtiyaçlar bakımından değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Kentteki su kaynaklarının düzenli kontrol edilmesinin de önem taşıdığını belirten Tugay, elde edilen verilerin gelecekteki sıcak hava dalgalarına karşı hazırlık planlarının oluşturulmasında kullanılacağını söyledi.
İklim mücadelesinde sosyal ihtiyaçlar da gözetilmeli
Sıcak hava dalgalarına karşı kriz yaşanmadan önce hazırlık yapılması gerektiğini vurgulayan Tugay, belediye başkanlarının konuyu bir halk sağlığı sorumluluğu olarak ele alması gerektiğini dile getirdi.
Vatandaşların evlerini koruyabilmeleri, enerji ve su ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri için destekleyici çözümler geliştirilmesini isteyen Tugay, yeni yaşam ve ortak kullanım alanlarının planlanmasında sosyal ihtiyaçların da dikkate alınması gerektiğini belirtti.
Tugay, “İnsanları koruyacak, evleriyle ilgili ihtiyaçlarını, enerji harcamalarını ve su ihtiyaçlarını karşılayacak çözümler sunarsak kendilerini çok daha iyi hissedecekler. Yeni alanları yeniden düzenlememiz gerekiyor. Bu alanlar yalnızca gölge ve serinleme için değil, aynı zamanda sosyal ihtiyaçlar için de kullanılmalı. Böylece kent yaşamına daha fazla olumlu katkı sağlayabiliriz” ifadelerini kullandı.
